ภาษีเงินได้นิติบุคคล SME: อัตรา วิธีคำนวณ ภ.ง.ด.50 และ 51

คำตอบสั้น: บริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลที่มี ทุนชำระแล้วไม่เกิน 5 ล้านบาท (ณ วันสุดท้ายของรอบบัญชี) และรายได้จากการขายสินค้าหรือให้บริการไม่เกิน 30 ล้านบาทต่อปี เสียภาษีเงินได้นิติบุคคลแบบขั้นบันได คือ กำไรสุทธิ 300,000 บาทแรกได้รับยกเว้น ส่วนที่เกินถึง 3 ล้านบาทเสีย 15% และส่วนที่เกิน 3 ล้านบาทเสีย 20% กิจการที่ไม่เข้าเกณฑ์เสีย 20% ของกำไรสุทธิทั้งจำนวน ยื่นภาษีปีละ 2 ครั้ง คือ ภ.ง.ด.51 (ครึ่งปี) และ ภ.ง.ด.50 (ทั้งปี)

สรุปใน 30 วินาที

• SME ทางภาษี = ทุนชำระ ≤ 5 ล้าน และ รายได้ ≤ 30 ล้าน (ต้องครบทั้งสองข้อ)
• อัตรา SME: 0% / 15% / 20% ตามขั้นกำไร; ทั่วไป: 20%
• ภาษีคิดจาก กำไรทางภาษี ไม่ใช่กำไรในงบ ต้องบวกกลับรายจ่ายต้องห้าม
• ภ.ง.ด.51 ยื่นภายใน 2 เดือนหลังครึ่งปีแรก; ภ.ง.ด.50 ยื่นภายใน 150 วันหลังปิดบัญชี
• ประมาณการกำไรครึ่งปีต่ำกว่าจริงเกิน 25% โดยไม่มีเหตุอันสมควร → เงินเพิ่ม 20%

---

อัตราภาษีเงินได้นิติบุคคล

กำไรสุทธิ (บาท)	อัตรา SME	อัตราทั่วไป
0 – 300,000	ยกเว้น	20%
300,001 – 3,000,000	15%	20%
เกิน 3,000,000	20%	20%

เงื่อนไขการเป็น SME ทางภาษี

1. ทุนจดทะเบียนที่ ชำระแล้ว ณ วันสุดท้ายของรอบบัญชี ไม่เกิน 5 ล้านบาท
2. รายได้จากการขายสินค้าและการให้บริการทั้งรอบบัญชี ไม่เกิน 30 ล้านบาท

ถ้าเกินข้อใดข้อหนึ่งในปีใด ปีนั้นเสียอัตรา 20% ตั้งแต่บาทแรก การเพิ่มทุนชำระเกิน 5 ล้านบาทก่อนสิ้นปีจึงมีผลต่อภาษีของทั้งปี ควรวางแผนจังหวะเพิ่มทุนให้ดี (พระราชกฤษฎีกาว่าด้วยการลดอัตรารัษฎากร (ฉบับที่ 530) พ.ศ. 2554 และที่แก้ไขเพิ่มเติม)

ตัวอย่างที่ 1: กำไรสุทธิ 1,200,000 บาท

	SME	ไม่ใช่ SME
300,000 บาทแรก	0	60,000
900,000 บาทถัดไป	900,000 × 15% = 135,000	180,000
ภาษีทั้งปี	135,000 บาท	240,000 บาท

ตัวอย่างที่ 2: กำไรสุทธิ 4,000,000 บาท (SME)

ขั้นกำไร	คำนวณ	ภาษี
0 – 300,000	ยกเว้น	0
300,001 – 3,000,000	2,700,000 × 15%	405,000
3,000,001 – 4,000,000	1,000,000 × 20%	200,000
รวม		605,000 บาท (เทียบกับ 800,000 บาทถ้าไม่ใช่ SME)

กำไรทางบัญชีไม่เท่ากับกำไรทางภาษี

ภาษีคำนวณจาก กำไรสุทธิทางภาษี ซึ่งเริ่มจากกำไรในงบการเงิน แล้วปรับรายการที่กฎหมายภาษีกำหนดต่างจากมาตรฐานการบัญชี โดยเฉพาะ รายจ่ายต้องห้าม ตามประมวลรัษฎากร มาตรา 65 ตรี

รายจ่ายที่มักต้องบวกกลับ

รายการ	ประเด็น
ภาษีเงินได้นิติบุคคล เบี้ยปรับ เงินเพิ่ม และค่าปรับทางอาญา	หักเป็นรายจ่ายไม่ได้
รายจ่ายส่วนตัวของกรรมการหรือผู้ถือหุ้น	เช่น ค่าใช้จ่ายครอบครัว ที่ไม่เกี่ยวกับกิจการ
รายจ่ายที่ไม่มีหลักฐาน หรือพิสูจน์ผู้รับไม่ได้	หักไม่ได้
ค่ารับรอง	หักได้ตามที่จ่ายจริง แต่รวมไม่เกิน 0.3% ของยอดรายได้หรือยอดขาย หรือทุนที่ชำระแล้ว แล้วแต่จำนวนใดมากกว่า และไม่เกิน 10 ล้านบาท ค่าของขวัญต่อผู้รับไม่เกินคนละ 2,000 บาทต่อครั้ง (กฎกระทรวง ฉบับที่ 143 ข้อ 4 ที่แก้ไขแล้ว)
เงินบริจาค	บริจาคเพื่อการสาธารณกุศลตามที่กฎหมายกำหนด หักได้ไม่เกิน 2% ของกำไรสุทธิ (ก่อนหักเงินบริจาค) ตามมาตรา 65 ตรี (3)
สำรองหรือประมาณการค่าใช้จ่าย	เช่น ค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญ หักทางภาษีได้เมื่อเข้าเงื่อนไขเท่านั้น
ค่าเสื่อมราคาเกินอัตราที่กฎหมายภาษีกำหนด	บวกกลับส่วนที่เกิน

ผลขาดทุนสะสม ยกมาหักจากกำไรได้ไม่เกิน 5 รอบบัญชีก่อนหน้า

ตัวอย่างสั้น ๆ: กำไรในงบ 1,000,000 บาท มีค่าปรับยื่นภาษีช้า 5,000 บาท และรายจ่ายส่วนตัวกรรมการ 45,000 บาทที่บันทึกเป็นค่าใช้จ่ายบริษัท → กำไรทางภาษี = 1,050,000 บาท (SME เสียภาษี 112,500 บาท แทน 105,000 บาท)

ภ.ง.ด.51: ภาษีครึ่งปี

ใครต้องยื่น: บริษัทและห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลที่มีรอบบัญชี 12 เดือน ส่วนรอบบัญชีแรกที่สั้นกว่า 12 เดือน (เช่น จดทะเบียนกลางปี) ไม่ต้องยื่น ภ.ง.ด.51 สำหรับรอบนั้น

กำหนดยื่น: ภายใน 2 เดือนนับจากวันสุดท้ายของ 6 เดือนแรก รอบบัญชีปีปฏิทินจึงยื่นภายใน 31 ส.ค.

วิธีคำนวณ (กิจการทั่วไป): ประมาณการกำไรสุทธิทั้งปี ÷ 2 × อัตราภาษี แล้วหักภาษีที่ถูกหัก ณ ที่จ่ายช่วงครึ่งปีแรก

ตัวอย่าง: ประมาณการกำไรทั้งปี 2,000,000 บาท → ครึ่งหนึ่ง 1,000,000 × 20% = 200,000 บาท

สำหรับ SME การใช้อัตราขั้นบันไดกับครึ่งหนึ่งของกำไรประมาณการใช้วิธีคำนวณตามแบบ ภ.ง.ด.51

ประมาณการต่ำเกิน 25% มีผลอย่างไร

ถ้ากำไรที่ประมาณไว้ ต่ำกว่ากำไรสุทธิจริงเกิน 25% โดยไม่มีเหตุอันสมควร กิจการต้องเสีย เงินเพิ่ม 20% ของภาษีที่ชำระขาดไป (ประมวลรัษฎากร มาตรา 67 ตรี)

ตัวอย่าง (กิจการทั่วไป อัตรา 20%):

• กำไรจริงทั้งปี 2,000,000 บาท แต่ประมาณการไว้ 1,200,000 บาท → ต่ำกว่าจริง 40% (เกิน 25%)
• ภาษีที่ชำระกับ ภ.ง.ด.51: 600,000 × 20% = 120,000 บาท
• ภาษีที่ควรชำระจากครึ่งหนึ่งของกำไรจริง: 1,000,000 × 20% = 200,000 บาท
• ชำระขาด 80,000 บาท → เงินเพิ่ม 20% = 16,000 บาท

ถ้าประมาณการแล้วชำระภาษีครึ่งปีไม่น้อยกว่าครึ่งหนึ่งของภาษีที่ชำระในรอบบัญชีก่อน โดยทั่วไปถือว่ามีเหตุอันสมควร ไม่ต้องเสียเงินเพิ่ม 20%

วิธีป้องกันที่ได้ผลคือปิดบัญชีรายเดือนให้ตรงเวลา จะได้ประมาณการจากตัวเลขจริง 6 เดือน ไม่ใช่การเดา

ภ.ง.ด.50: ภาษีทั้งปี

• กำหนดยื่น: ภายใน 150 วันนับจากวันสุดท้ายของรอบบัญชี รอบปีปฏิทิน 2569 ครบกำหนดวันอาทิตย์ที่ 30 พ.ค. 2570 จึงเลื่อนเป็นวันจันทร์ที่ 31 พ.ค. 2570
• ยื่นออนไลน์: ประกาศกระทรวงการคลังเรื่องการขยายกำหนดเวลายื่นแบบผ่านอินเทอร์เน็ตอีก 8 วัน ชุดปัจจุบันมีผลถึงต้นปี 2570 หลังจากนั้นต้องรอประกาศต่ออายุ ถ้าไม่มีการต่ออายุ ภ.ง.ด.50 รอบปี 2569 จะไม่ได้สิทธินี้
• ภาษีที่ต้องชำระ = ภาษีทั้งปี − ภาษีที่ชำระกับ ภ.ง.ด.51 − ภาษีที่ถูกหัก ณ ที่จ่ายทั้งปี ถ้าติดลบ ขอคืนได้
• ต้องยื่นแม้ขาดทุน และต้องใช้ตัวเลขจากงบการเงินที่ผู้สอบบัญชีตรวจแล้ว
• ยื่นช้า: เงินเพิ่ม 1.5% ต่อเดือนของภาษีที่ต้องชำระ (มาตรา 27) และค่าปรับอาญาไม่เกิน 2,000 บาท (มาตรา 35)

5 ข้อผิดพลาดที่ SME ทำบ่อย

1. คิดว่าขาดทุนแล้วไม่ต้องยื่น — ต้องยื่นทั้ง ภ.ง.ด.51 และ ภ.ง.ด.50
2. ลืมหักภาษีที่ถูกหัก ณ ที่จ่าย — เก็บหนังสือรับรอง 50 ทวิ จากลูกค้าให้ครบทุกใบ ยอดนี้นำไปเครดิตภาษีได้
3. ลงรายจ่ายส่วนตัวเป็นรายจ่ายบริษัท — ถูกบวกกลับ และอาจถูกมองเป็นเงินได้ของกรรมการ
4. เพิ่มทุนชำระเกิน 5 ล้านบาทโดยไม่ได้ดูผลภาษี — เสียสิทธิอัตรา SME ทั้งปี
5. ประมาณการ ภ.ง.ด.51 จากความรู้สึก — เสี่ยงเงินเพิ่ม 20%

คำถามที่พบบ่อย

ห้างหุ้นส่วนจำกัดใช้อัตรา SME ได้ไหม

ได้ ถ้าเป็นห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลและเข้าเกณฑ์ทุนชำระไม่เกิน 5 ล้านบาท และรายได้ไม่เกิน 30 ล้านบาท

รายได้ 30 ล้าน นับรวมรายได้อื่น เช่น ดอกเบี้ยรับไหม

นับเฉพาะรายได้จากการขายสินค้าและการให้บริการ ไม่รวมรายได้อื่น เช่น ดอกเบี้ยรับ

บริษัทตั้งใหม่ ปีแรกต้องยื่น ภ.ง.ด.51 ไหม

ถ้ารอบบัญชีแรกสั้นกว่า 12 เดือน ไม่ต้องยื่น ภ.ง.ด.51 สำหรับรอบนั้น แต่ต้องยื่น ภ.ง.ด.50 เมื่อปิดรอบบัญชี

กำไร 300,000 บาทแรกที่ยกเว้น ยังต้องยื่นแบบไหม

ต้องยื่น การยกเว้นเป็นการยกเว้นภาษี ไม่ใช่ยกเว้นการยื่นแบบ

ยื่น ภ.ง.ด.50 แล้วพบว่าผิด ทำอย่างไร

ยื่นแบบเพิ่มเติมได้ ถ้ายื่นภายในกำหนดเวลา ไม่มีเงินเพิ่ม ถ้ายื่นหลังกำหนดต้องเสียเงินเพิ่มของภาษีที่ชำระขาด ควรให้ผู้เชี่ยวชาญดูว่าต้องแก้งบการเงินด้วยหรือไม่

---

วางแผนภาษีจากตัวเลขจริง

ทีม CPA ของ Grinner ช่วยปิดบัญชีรายเดือน ประมาณการ ภ.ง.ด.51 จากตัวเลขจริง และตรวจรายจ่ายต้องห้ามก่อนยื่น ภ.ง.ด.50 ดูบริการงบการเงินและภาษี หรือนัดคุยกับ CPA

บทความที่เกี่ยวข้อง

• ส่งงบการเงินประจำปี: กำหนดส่ง DBD, ประชุมผู้ถือหุ้น และ ภ.ง.ด.50
• ปฏิทินยื่นภาษีรายเดือน
• ใครต้องสอบบัญชี? CPA กับ TA ต่างกันอย่างไร

---

เกี่ยวกับผู้เขียน ณัฏฐพล ผุสดีกุลไพศาล ผู้สอบบัญชีรับอนุญาต (CPA) เลขทะเบียน 13407 ประธานบริษัท กรินเนอร์ การบัญชี จำกัด เคยทำงานสายตรวจสอบบัญชีที่ Deloitte Thailand เป็น Finance Analyst ที่ Indorama Ventures Pcl. และเป็น CFO ของ Finnx Co., Ltd. จบบัญชีบัณฑิต มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

แหล่งอ้างอิง (ตรวจสอบเมื่อ 10 พ.ย. 2569)

1. กรมสรรพากร, เอกสารสัมมนามาตรการภาษีสำหรับ SMEs (2562): https://rd.go.th/fileadmin/centralize/news_seminar/2562/pdf/25620422_smes.pdf
2. กรมสรรพากร — ภาษีเงินได้นิติบุคคลและเงินเพิ่ม: https://rd.go.th/24053.html
3. ประมวลรัษฎากร มาตรา 27, 35, 65 ตรี, 67 ทวิ, 67 ตรี, 68 และ 69
4. PEAK, “สรรพากรขยายระยะเวลายื่นแบบภาษีออนไลน์จนถึงปี 2570”: https://www.peakaccount.com/blog/tax/gen-tax/tax-filing-deadline

บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำสำหรับกรณีเฉพาะ กฎหมายและประกาศอาจเปลี่ยนแปลง โปรดตรวจสอบกับผู้เชี่ยวชาญก่อนตัดสินใจ